Próchnica u dzieci. Przyczyny, objawy, leczenie

Zdrowie zębów to nie tylko ich piękny wygląd. Od niego pośrednio zależy również zdrowie całego organizmu. Jedną z najpopularniejszych chorób zębów jest próchnica, na którą szacuje się, że cierpi nawet do 98% osób dorosłych. Borykają się z nią również dzieci. W artykule sprawdzimy, skąd bierze się ten problem u najmłodszych i podpowiemy, jak go leczyć.

November 4, 2021

Stomatolog tłumaczy dziecku przyczyny próchnicy

Co to jest próchnica? Jak powstaje?

Próchnica zębów jest bakteryjną chorobą zakaźną, która dotyka wiele osób. Szacuje się, że cierpi na nią ok. 95% dorosłych i ponad 50% dzieci. W jamie ustnej żyje kilkadziesiąt miliardów bakterii. Niektóre z nich, rozkładając cukry, przyczyniają się do powstawania próchnicy. Nie u każdego objawy będą identyczne. Wiele zależy od indywidualnych predyspozycji. Przy pierwszych oznakach choroby na zębach mogą pojawiać się bardzo delikatne, białe plamki. Ich następstwem są ubytki w zębie, prowadzące często do dolegliwości bólowych. Jeśli na tym etapie leczenie nie zostanie podjęte, może nawet dojść do zajęcia miazgi, powstania ropnia i utraty zęba.

Zapobieganie próchnicy w codziennym życiu

Największy wpływ na powstawanie próchnicy ma sztuczne dosładzanie produktów i potraw sacharozą, czyli popularnym cukrem białym. Nie bez znaczenia pozostaje także fruktoza, która znajduje się głównie w owocach i warzywach. Żeby zapobiegać próchnicy, warto dbać o dostarczanie organizmowi wystarczającej ilości wapnia i fluoru. Jest to szczególnie ważne w czasie życia płodowego oraz w momencie, w którym młody organizm dynamicznie się rozwija. Czynnikiem, który chroni zęby zarówno dzieci, jak i dorosłych jest dokładne szczotkowanie, nitkowanie, irygacja i płukanie zębów. Warto pamiętać również o regularnych wizytach u dentysty, który zauważy pierwsze symptomy próchnicy i pomoże jej zaradzić.

Leczenie próchnicy u dzieci i dorosłych

Leczenie próchnicy polega wyłącznie na jej zapobieganiu, które można wdrożyć najpóźniej na etapie powstawania białych plamek na zębach. Kiedy dojdzie do powstania ubytków i zniszczenia struktury zęba, nie ma możliwości, aby zregenerował się z powrotem. Wówczas należy udać się do stomatologa, który oczyści ząb z próchnicy, usunie wszystkie zmienione tkanki, a w ich miejsce wstawi materiał wypełniający. Jeśli doszło do zajęcia miazgi zęba przez bakterie, konieczne jest przeprowadzenie leczenia kanałowego.

Próchnica u dzieci i jej przyczyny

Próchnica może dotyczyć nawet najmłodszych dzieci. Najczęściej rozpoznaje się u nich próchnicę butelkową, nazywaną również próchnicą kwitnącą. Wynika ona najczęściej z nieprawidłowej higieny zębów i dziąseł małych dzieci czy zasypiania z butelką z pokarmem. Ten rodzaj próchnicy przysparza dziecku ból i ciągnie za sobą ryzyko zajęcia przez próchnicę również zębów stałych, które zaczną się wyrzynać w późniejszym czasie. Rozpoznajemy ją, podobnie jak inne odmiany próchnicy, po powstawaniu początkowo jasnych przebarwień na zębach, które następnie przekształcają się w ubytki.

Prawidłowa pielęgnacja dziecięcych zębów jako skuteczny krok profilaktyczny

Żeby zapobiegać próchnicy już u noworodków, należy pielęgnować ich dziąsła jeszcze przed wyrżnięciem się pierwszych zębów. Używamy do tego zwilżonej gazy lub specjalnego naparstka z silikonowymi wypustkami, które delikatnie oczyszczają dziecięce dziąsła i dbają o ich prawidłowe ukrwienie. Kiedy pojawiają się pierwsze zęby, zaczynamy stosować szczoteczkę do zębów o sztucznym, bardzo miękkim włosiu, małej główce i wygodnym, ergonomicznym uchwycie, wraz z odpowiednimi produktami do higieny i pielęgnacji jamy ustnej.

Odpowiednia pasta do zębów dla dziecka przeciw próchnicy

Kiedy już szczotkujemy zęby wraz z dzieckiem, należy zadbać o dobór odpowiedniej pasty do mycia zębów. Powinna ona być w lubianym przez dziecko smaku, np. malinowym lub truskawkowym, ponieważ dzieci przeważnie nie przepadają za miętowymi specyfikami. Istotna jest zawartość fluoru, którą dostosowujemy do wieku dziecka. Do około 6. roku życia można stosować pastę o zawartości fluoru na poziomie 1000 ppm. Po 6. roku życia wprowadzamy pastę, gdzie fluor jest na poziomie co najmniej 1450 ppm.

Regularna fluoryzacja u stomatologa

Regularna fluoryzacja jest doskonałym krokiem profilaktycznym jeszcze zanim na zębach pojawiają się białawe plamki. Fluoryzację wykonuje się u stomatologa, który nakłada na zęby specjalny preparat w formie lakieru, żelu lub pianki o wysokiej zawartości fluoru. Zabieg nie jest drogi, a stosowany regularnie znacząco zmniejsza ryzyko pojawienia się próchnicy, dba o zęby i dziąsła, wzmacnia szkliwo, reguluje pH w jamie ustnej i ogranicza populację chorobotwórczych bakterii.

Większość dentystów dysponuje preparatami o przyjemnym smaku, który ma sprawić, że zabieg będzie jeszcze bardziej komfortowy dla dziecka. Po fluoryzacji przez około 2 godziny nie powinno się nic jeść i pić. Fluoryzację można wykonać  również u dorosłych. Warto wykonywać ją dwa razy do roku podczas rutynowej kontroli uzębienia u stomatologa. Fluoryzację czasami przeprowadza się również w szkole, jeśli jest w niej zatrudniony odpowiedni personel medyczny, a rodzice wyrazili pisemną zgodę na jej przeprowadzenie.